yIGF កម្ពុជា Close

១០:១០ – ១០:២០ សម្រាកអាហារសម្រន់

អត្ថបទទាក់ទង

ការស្វែងយល់ពីអនាគតនៃការគ្រប់គ្រងអ៊ីនធឺណិត IGF 2023 នៅទីក្រុងក្យូតូ ប្រទេសជប៉ុន

វេទិកាអភិបាលកិច្ចអ៊ិនធឺណិត (IGF) គឺជាវេទិកាសកលមួយ ដែលភាគីពាក់ព័ន្ធមកពីមជ្ឈដ្ឋានផ្សេងៗមកជួបជុំគ្នា ដើម្បីពិភាក្សាអំពីបញ្ហាសំខាន់ៗទាក់ទងនឹងផលប៉ះពាល់នៃអ៊ីនធឺណិតលើសង្គម។ ចាប់ពីថ្ងៃទី 8 ដល់ថ្ងៃទី 12 ខែតុលា ហើយក្នុងនោះដែរខ្ញុំ ក៏ទទួលបានឱកាសចូលរួមកម្មវិធី IGF 2023 នៅទីក្រុងក្យូតូ ប្រទេសជប៉ុន។ នៅក្នុងការអត្ថបទនេះ ខ្ញុំនឹងចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងការយល់ដឹងរបស់ខ្ញុំពីព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់នេះ ដែលគ្របដណ្តប់លើប្រធានបទជាច្រើន ចាប់ពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឌីជីថលសម្រាប់និរន្តរភាពបរិស្ថាន រហូតដល់តួនាទីរបស់សមាជិកសភាក្នុងការរៀបចំអ៊ីនធឺណិតដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត។ការបង្ហាញអំពីIGF 2023IGF 2023 ត្រូវាបានបើកកម្មវិធីដោយសុន្ទរកថាដ៏មានតម្លៃពីអគ្គលេខាធិការរងអង្គការសហប្រជាជាតិ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពហុភាគីក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមជាសកល ដូចជាការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព និងសកម្មភាពអាកាសធាតុ។ ប្រធានបទនៃព្រឹត្តិការណ៍នេះ \"អ៊ិនធឺណិតដែលយើងចង់បាន - ការផ្តល់អំណាចដល់មនុស្សទាំងអស់\" បានគូសបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការបង្កើតអនាគតឌីជីថលដែលរួមបញ្ចូល និងនិរន្តរភាព។ថ្ងៃទី 0: ការកំណត់នៃវេទិការថ្ងៃដំបូងនៃព្រឹត្តិការណ៍នេះ មានកម្មវិធីបើកសម្ពោធបំផុសគំនិត និងវគ្គមួយស្តីពី \"ប្រព័ន្ធបណ្តាញនាពេលអនាគតជាវេទិកាសេវាកម្មបើកចំហនៅក្នុង Beyond5G/6G Era\"។ វគ្គនេះបានផ្តល់ការយល់ដឹងអំពីការវិវត្តនៃប្រព័ន្ធបណ្តាញ ដោយកំណត់សម្លេងសម្រាប់ការពិភាក្សានាពេលខាងមុខ។ថ្ងៃទី 1៖ និរន្តរភាពបរិស្ថាន និងអ៊ីនធឺណែតដែលគួរឱ្យទុកចិត្តនៅថ្ងៃដំបូង ខ្ញុំបានចូលរួមវគ្គបំភ្លឺចំនួនពីរ។ \"ធនធានដែលមិនអាចទាញយកបាន៖ តើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឌីជីថលអាចរួមចំណែកដល់សមរភូមិសម្រាប់បរិស្ថានរបស់យើងយ៉ាងដូចម្តេច?\" ស្វែងយល់ពីតួនាទីនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឌីជីថលក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមបរិស្ថាន។ នៅក្នុង \"តួនាទីរបស់អ្នកតំណាងរាស្រ្តក្នុងការបង្កើតអ៊ីនធឺណែតដែលអាចទុកចិត្តបានដែលផ្តល់អំណាចដល់ប្រជាជនទាំងអស់\" ខ្ញុំបានរៀនអំពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់សមាជិកសភាក្នុងការរៀបចំបណ្តាញអ៊ីនធឺណែតដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត ជាមួយនិងភាបជម្រុះ។ថ្ងៃទី 2៖ ការអប់រំដែលជំរុញដោយ AIថ្ងៃទី 2 ស្វែងយល់អំពីអនាគតនៃការអប់រំជាមួយនឹងវគ្គ \"បដិវត្តការសិក្សាដែលជំរុញដោយ AI ក្នុងឧត្តមសិក្សាកម្ពុជា។ កិច្ចពិភាក្សានេះមានជាប់ពាក់ព័ន្ធជាពិសេសនៅពេលដែលវាបានស្វែងយល់ពីសក្តានុពលរបស់ AI ក្នុងការប្រែក្លាយទិដ្ឋភាពអប់រំរបស់កម្ពុជា។ថ្ងៃទី 3៖ ការផ្លាស់ប្តូរថាមពលជាសកលការបន្លិចនៃបទពិសោធន៍ IGF របស់ខ្ញុំគឺវគ្គស្តីពី \"ការបង្កើនល្បឿននៃការផ្លាស់ប្តូរថាមពលជាសកល\" ។ វគ្គនេះបានផ្តល់នូវការយល់ដឹងដ៏មានតម្លៃចំពោះការផ្លាស់ប្តូរជាសកលឆ្ពោះទៅរកប្រភពថាមពលប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងតួនាទីដែលបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលអាចដើរតួក្នុងការផ្លាស់ប្តូរនេះ។ វាបានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃការធានាឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរថាមពលដែលមិនទុកឱ្យនរណាម្នាក់នៅពីក្រោយ។ថ្ងៃទី 4: នីតិរដ្ឋសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យថ្ងៃចុងក្រោយបានបង្ហាញពីសម័យប្រជុំស្តីពី \"នីតិរដ្ឋសម្រាប់អភិបាលកិច្ចទិន្នន័យ\" ដែលគូសបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់នៃការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យ ខណៈការគោរពនីតិរដ្ឋ។ នេះមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសនៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថល ដែលទិន្នន័យដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរៀបចំពិភពលោករបស់យើង។ការចូលរួមចំណែកដល់ប្រទេសកម្ពុជាការចូលរួមរបស់ខ្ញុំនៅក្នុង IGF 2023 បាននាំឱ្យខ្ញុំនូវចំណេះដឹងដ៏មានតម្លៃ និងទស្សនៈថ្មីៗ។ ខ្ញុំប្តេជ្ញាលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ តស៊ូមតិសម្រាប់ការរួមបញ្ចូលអ៊ីនធឺណិត និងគាំទ្រគំនិតផ្តួចផ្តើមដែលប្រើប្រាស់ AI សម្រាប់ការអប់រំ និងការផ្លាស់ប្តូរថាមពលប្រកបដោយនិរន្តរភាពក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ខ្ញុំមានគម្រោងចូលរួមយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងគម្រោងដែលស្របតាមគោលដៅទាំងនេះ ធ្វើការឆ្ពោះទៅរកប្រទេសកម្ពុជាដែលកាន់តែមានទំនាក់ទំនង និរន្តរភាព និង។ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះ ​អង្គការ​ទិន្នន័យ​អំពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​ សម្រាប់ការគាំទ្រការចូល រួមរបស់ខ្ញុំនៅក្នុង IGF 2023 អាចធ្វើទៅបាន។ ការគាំទ្រមួយនេះបានអនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំចូលរួមជាមួយអ្នកដឹកនាំការគិតជាសកល និងទទួលបានការយល់ដឹងកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីបញ្ហាសំខាន់ៗនៅក្នុងការគ្រប់គ្រងអ៊ីនធឺណិត។ ខ្ញុំទន្ទឹងរង់ចាំការចែករំលែកចំណេះដឹងថ្មីរៗបស់ខ្ញុំ និងរួមចំណែកដល់អនាគតឌីជីថលរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយមានការគាំទ្រពី​អង្គការ​ទិន្នន័យ​អំពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​។សរុបសេចក្តីមក IGF 2023 នៅទីក្រុងក្យូតូ ប្រទេសជប៉ុន គឺជាបទពិសោធន៍ផ្លាស់ប្តូរ ដ៏ទូលំទូលាយទៅរកឱកាស និងគំនិតថ្មីៗសម្រាប់កំណត់អនាគតនៃអ៊ីនធឺណិត។ ជាមួយនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមាន ខ្ញុំពិតជារំភើបក្នុងការចូលរួមចំណែករបស់ខ្ញុំក្នុងការកសាងអនាគតឌីជីថលដ៏ត្រចះត្រចង់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងនៅពេលខាងមុខ។

ការ​យល់​ដឹង​របស់​ក្រុមការងារ​អូ​ឌី​ស៊ី​ពី​កម្មវិធី The Asia Pacific School on Internet Governance (APSIG) ២០២៣

APSIG គឺជាការបំពេញបន្ថែមនៃការកសាងសមត្ថភាពរបស់កម្មវិធី The​ Asia​ Pacific​ Internet​ Governance​ Academy​ ២០២៣​ (APIGA​)​ រួមទាំង ជាសាលាអភិបាលកិច្ច​អ៊ីនធឺណិត ក្នុងតំបន់ដែលធ្វើការបង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះ ការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងការកសាងសមត្ថភាពនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ APSIG ២០២៣ ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងរយៈពេលបីថ្ងៃចាប់ពីថ្ងៃទី ២៧-២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៣ នៅសណ្ឋាគារ Park Inn Radisson North EDSA ទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន។ ក្រុមការងាររបស់អង្គការទិន្នន័យអំពីការអភិវឌ្ឍ (ODC) ចូលរួមនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ទាំងមូល។APSIG បានចាប់ផ្តើមដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ក្នុង​គោលបំណង​ផ្តល់​នូវ​ចំណេះដឹង​ និង​ជំនាញ​ដល់​អ្នកចូលរួមដើម្បី​ចូលរួម​ក្នុង​ការ​បង្កើត​គោលនយោបាយ​អ៊ីនធឺណិត​ ដោយ​បង្កើត​មូលដ្ឋាន​គ្រឹះ​ដ៏​រឹង​មាំ​ដូច​ខាងក្រោម​៖ ផ្សព្វផ្សាយ និងគាំទ្រសាលារៀនអភិបាលកិច្ច​អ៊ីនធឺណិត (SIGs) នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ផ្តល់សេវាកម្មបណ្តុះបណ្តាលដល់អ្នករៀបចំ និងវាគ្មិននៅ SIGs ជាតិ និងក្នុងស្រុក ថ្ងៃសូន្យ (២៦ វិច្ឆិកា ២០២៣) កម្មវិធី​បាន​ចាប់ផ្តើម​ជា​ផ្លូវការ​ជាមួយនឹង​ការ​ណែនាំ និង​កម្មវិធី​ស្វាគមន៍ ។ នៅថ្ងៃសូន្យនៃព្រឹត្តិការណ៍នេះ អ្នកចូលរួមទាំងអស់ បានស្គាល់គ្នា និងរៀនពីគ្នាទៅវិញទៅមកអំពីអភិបាលកិច្ច​អ៊ីនធឺណិត ដែលកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ។ ថ្ងៃទីមួយ (២៧​ វិច្ឆិកា ២០២៣​) កម្មវិធី​ផ្តោត​លើ ប្រវត្តិអភិបាលកិច្ចអ៊ីនធឺណិត និងការវិវត្តនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី តួនាទីរបស់អង្គការអន្តរជាតិ និង NRIs បច្ចេកវិទ្យាអ៊ីនធឺណិត និងស្តង់ដារសុវត្ថិភាព Flash Talk ដោយអ្នកចូលរួមទាំងអស់, Bitcoin, Blockchain និង IP Go ។ អ្នកចូលរួមទាំងអស់ត្រូវបានជូនដំណឹងនៅថ្ងៃសូន្យ ដើម្បីរៀបចំការធ្វើ Flash Talk លើប្រធានបទនៃអភិបាលកិច្ច​អ៊ីនធឺណិត នៅក្នុងប្រទេសកំណើតរបស់ពួកគេ។ ក្រុមការងារ អូ​ឌី​ស៊ី បានធ្វើបទបង្ហាញស្តីពី AI-driven learning Revolution In Cambodian Higher Education ដែលជាឯកសារស្រាវជ្រាវដែលធ្វើឡើងដោយលោក ហេង សុខឡាយ អ្នកស្រាវជ្រាវលើបញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងជាគ្រូបង្រៀននៅបណ្ឌិត្យសភាបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលកម្ពុជា។ លើសពីនោះ ក្រុមការងារ អូ​ឌី​ស៊ី ក៏បានគាំទ្រវាគ្មិនក្នុងការពន្យល់អំពី IP Go ការពិពណ៌នាអំពីសកម្មភាព ​តួនាទី​របស់​ប្រតិបត្តិ​ករ​បណ្តាញ​ និង​វិធី​ដំណើរការ​អ៊ីនធឺណិត ។ ថ្ងៃទីពីរ (២៨ វិច្ឆិកា ២០២៣​) កម្មវិធីផ្តោតលើ ភាពងាយស្រួល និងការដាក់បញ្ចូលលទ្ធភាពប្រើប្រាស់ និងបរិយាបន្ន (Accessibility and Inclusivity) សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងអនាគតនៃការងារ ការកាត់ផ្ដាច់អ៊ីនធឺណិត និងច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ឧប្បត្តិហេតុសុវត្ថិភាពអ៊ីនធឺណិត (ការដើរតួ)/ សុវត្ថិភាព DNS អភិបាលកិច្ច​អ៊ីនធឺណិត និងសង្គ្រាមជំនាន់ទី ៧ ។ សកម្មភាពគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយក្នុងចំណោមសកម្មភាពជាច្រើនគឺ \"លទ្ធភាពប្រើប្រាស់ និងបរិយាបន្ន ( Accessibility and Inclusivity) \" ដែលវាគ្មិនបានបង្ហាញយើងអំពីភាពងាយស្រួលនៃគេហទំព័រ។ គាត់មានបំណងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងក្នុងចំណោមអ្នកបង្កើតគេហទំព័រ ដើម្បីពិចារណាលើធាតុនានា រួមទាំងសំឡេង ការបញ្ជាដោយសំឡេង និងឧបករណ៍ដែលមានផ្សេងទៀត។ វាគ្មិនក៏បានជំរុញអ្នកបង្កើតគេហទំព័រឱ្យធ្វើតាមការណែនាំរបស់ WC3 \"គោលការណ៍ណែនាំអំពីភាពងាយស្រួលនៃមាតិកាគេហទំព័រ\" (Web Content Accessibility Guidelines) មានការស្នើរសុំឱ្យជនមានពិការភាពសាកល្បងគេហទំព័ររបស់ពួកគេ ដើម្បីធានាថាខ្លឹមសារដែលមាននៅលើគេហទំព័ររបស់ពួកគេអាចចូលប្រើប្រាស់បាន។ បន្ទាប់ពីផ្នែកនេះ វាគ្មិនពិភាក្សាអំពីការអនុវត្តច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិចំពោះការបិទអ៊ីនធឺណិត។ នៅក្នុងវគ្គការ​ដើរតួ​ក្នុង​ឧប្បត្តិហេតុ​តាម​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត​ ដែល​អ្នកចូលរួម​ទាំងអស់​ត្រូវ​បាន​បែងចែក​ជា​ ៣​ ក្រុម​ធំៗ​ រួម​មាន​ក្រុម​គ្រប់គ្រង​ ក្រុមបច្ចេកទេស​ និង​ក្រុម​ច្បាប់​ដែល​ទទួលខុសត្រូវ​ក្នុង​ការ​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​កាន់​សាធារណជន​អំពី​ ករណី​ដែល​ Hacker​ លេច​ធ្លាយ​ទិន្នន័យ​របស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល​​។ ​ក្រុម ការងារ អូ​ឌី​ស៊ី បានដើរតួនាទីជាប្រធានក្រុមនៃក្រុមអ្នកច្បាប់ ហើយបានពន្យល់ដល់អ្នកចូលរួមដែលស្ថិតនៅក្នុងក្រុមអ្នកច្បាប់ និងអ្វីដែលយើងត្រូវធ្វើនៅក្នុងវគ្គនេះ ហើយយើងក៏បានពិភាក្សាអំពីដំណាក់កាលដែលយើងត្រូវអនុវត្តតាម យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ផងដែរ។ សកម្មភាពទាំងនោះបានធ្វើឱ្យអ្នកចូលរួមដឹងពីរបៀបឆ្លើយតបទៅនឹងឧប្បត្តិហេតុបែបនេះដែលនឹងកើតឡើងនៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់យើង។ នៅចុងបញ្ចប់នៃថ្ងៃទី ២ ក្រុមការងារ អូ​ឌី​ស៊ី ក៏បានធ្វើបទបង្ហាញអំពីវប្បធម៌កម្ពុជាដល់អ្នកចូលរួមទាំងអស់ និងធ្វើបទបង្ហាញអំពីការងាររបស់ អូ​ឌី​ស៊ី និងការចូលរួមរបស់ អូ​ឌី​ស៊ី ក្នុងការកែលម្អអភិបាលកិច្ចអ៊ីនធឺណិតនៅកម្ពុជា រួមទាំងកម្មវិធីវេទិកាអភិបាលកិច្ចអ៊ីនធឺណិតសម្រាប់យុវជនកម្ពុជា វេទិកាអាយស៊ីធី និងឌីជីថលកម្ពុជា និង កម្ពុជា អាយស៊ីធីខែម។​ ថ្ងៃទីបី (២៩ វិច្ឆិកា ២០២៣​) កម្មវិធីនេះបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងផ្នែកដែលមានឈ្មោះថា Emerging ICANN អាទិភាព៖ ជុំបន្ទាប់នៃ gTLD ថ្មី និងការទទួលយកជាសកល ផលប៉ះពាល់នៃការបែងចែកអ៊ីនធឺណិតលើអនាគតនៃអ៊ីនធឺណិត។ កម្មវិធី APSIG 2023 បានបញ្ចប់ជាមួយនឹងការថ្លែងបិទដោយអ្នករៀបចំ។ អ្នកចូលរួមទាំងអស់បានផ្តល់មតិកែលម្អរបស់ពួកគេដើម្បីកែលម្អកម្មវិធី។ ​ក្រុមការងារ​របស់​អូ​ឌី​ស៊ី​ បានបង្កើត​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អ្នកចូលរួម​ផ្សេង​ទៀត​ សម្រាប់​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​នា​ពេល​អនាគត​។​ បន្ទាប់​ពី​កម្មវិធី​បាន​បញ្ចប់​ គេ​រំពឹង​ថា​ ក្រុមការងារ​របស់​ អូ​ឌី​ស៊ី​ អាច​សិក្សា​ ឬ​អនុវត្ត​ ប្រសិនបើ​អាច​ធ្វើ​បាន​ មេរៀន​ពាក់ព័ន្ធ​ណាមួយ​ដែល​បាន​រៀន​ពី​ APISIG 2023 ដល់យុវជនកម្ពុជា ​ ដល់​យុវជន​កម្ពុជា​ តាម​រយៈ​ព្រឹត្តិការណ៍​ “​វេទិកា​អភិបាលកិច្ច​អ៊ិ​ន​ធឺ​ណិ​ត​សម្រាប់​យុវជន​កម្ពុជា​ (Cambodia​ YIGF)”​ ដែល​គ្រោងនឹង​ រៀបចំនៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ នា​ឆ្នាំ​២០២៤​ ខាង​មុខ​នេះ។ ការយល់ដឹងពី APSIG ២០២៣ ក៏ផ្តល់នូវធាតុចូលបន្ថែម សម្រាប់ក្រុមការងារ អូ​ឌី​ស៊ី ដើម្បីប្រើប្រាស់សម្រាប់វគ្គចែករំលែកបទពិសោធន៍ទាក់ទងនឹងអភិបាលកិច្ច​អ៊ិ​ន​ធឺ​ណិ​ត ។ ទីពីរ វាគឺជាឱកាសដែលក្រុមការងាររបស់ អូ​ឌី​ស៊ី បានកសាងបណ្តាញ និងផ្លាស់ប្តូរយោបល់ ជាមួយ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ អ្នកជំនាញ និងសហគមន៍អភិបាលកិច្ចតាមអ៊ីនធឺណិតផ្សេងៗទៀត។

បទពិសោធន៍ទទួលបានពីអភិបាលកិច្ចអ៊ិនធឺណិតក្នុងនាមជាវាគ្មិនមួយរូប

ស្រមៃមើលកន្លែងមួយដែលពិភពបុរាណជួបនឹងចុងសម័យកាលដែលមានវប្បធម៌រេរាំជាមួយនឹងបច្ចេកវិទ្យា—កន្លែងមួយនោះគឺជាទីក្រុងក្យូតូ នៃប្រទេសជប៉ុន។ ឥឡូវនេះ ស្រមៃថាអ្នកជាផ្នែកមួយនៃការប្រមូលផ្តុំដោយ អ្នកដែលមានចំណង់ចំណូលចិត្តរួមគ្នាក្នុងការបង្កើតពិភពឌីជីថល។ នោះហើយជាកន្លែងដែលខ្ញុំបានចូលរួម នៅឯវេទិកាអភិបាលកិច្ចអ៊ីនធឺណិត (IGF) 2023 ហើយខ្ញុំចង់ប្រាប់អ្នកថាបទពិសោធន៍ដ៏គួរឱ្យរំភើបនេះមិន មែនតែមួយឆាវនោះទេ!ក្នុងនាមជាអ្នកតំណាងយុវជនគ្រាដ៏គួរឱ្យចងចាំបំផុតមួយនៅក្នុងដំណើររបស់ខ្ញុំគឺឱកាសក្នុងការធ្វើជាវាគ្មិនក្នុងវគ្គ #133 មានចំណងជើងថា \"ការពន្លឿនការផ្លាស់ប្តូរថាមពលរួមដែលមានភាពបញ្ចូល\"។ វគ្គនេះគឺជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃការពិភាក្សាទូលំ ទូលាយអំពីបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព។ វគ្គនេះត្រូវបាន រៀបចំឡើងដោយអ្នកជំនាញដោយអង្គភាពសំខាន់ៗមួយចំនួន រួមមានក្រសួងកិច្ចការសេដ្ឋកិច្ច និងគោល នយោបាយអាកាសធាតុរបស់ប្រទេសហូឡង់ NLIGF វេទិកាពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកហូឡង់ (ECP) និង WEOG។ នៅពេលខ្ញុំឈានជើងឡើងលើវេទិកា ខ្ញុំបាននាំយកមកជាមួយខ្ញុំមិនត្រឹមតែទស្សនៈវិស័យរបស់ ប្រទេសកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងសហគមន៍យុវជនអាស៊ានដែលពោរពេញដោយភាពស្វាហាប់ផងដែរ។ វា​ជា​ពេល​មួយ​ដ៏មានកិត្តិយសនិង​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ដ៏​ធំធេង​ក្នុង​ការ​លើក​ឡើង​នូវ​សំឡេង​របស់​យុវជន។ បេសកកម្មនៃវគ្គពិភាក្សានេះគឺមានភាពច្បាស់លាស់ដើម្បីបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នារបស់យើងឆ្ពោះទៅ កាន់អនាគតថាមពលដែលពិតជាមិនទុកនរណាម្នាក់ចោលនៅក្រោយឡើយ។ នៅខាងក្រោយបទបង្ហាញរបស់ ខ្ញុំដែលមានចំណងជើងថា \"ការសម្រេចនូវអនាគតថាមពលបៃតងរបស់អាស៊ានតាមរយៈយុវជន\" ខ្ញុំបានស្វែង យល់ពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់យុវជនក្នុងការដឹកនាំការផ្លាស់ប្តូរថាមពលបៃតងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ខ្ញុំបានចាប់ ផ្តើមដោយសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់ដ៏សំខាន់នៃថាមពលបៃតង មិនត្រឹមតែសម្រាប់និរន្តរភាពបរិស្ថានប៉ុណ្ណោះ ទេ ប៉ុន្តែក៏សម្រាប់អនាគតរួមរបស់យើងផងដែរ។ បន្ទាប់មកខ្ញុំបានលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈមសំខាន់ៗដែល អាស៊ានប្រឈមមុខក្នុងការផ្លាស់ប្តូរទៅរកថាមពលបៃតង រួមទាំងការកើនឡើងនៃតម្រូវការថាមពល និងបញ្ហា នៃលទ្ធភាព និងលទ្ធភាពប្រើប្រាស់។ យ៉ាង​ណា​មិញ ខ្ញុំ​ក៏​បាន​បង្ហាញ​ពី​សក្តានុពល​ដ៏ធំធេង​សម្រាប់​យុវជន​ក្នុង ​ការ​ចូល​រួម​ចំណែក​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​នេះ។ តាមរយៈការអនុម័តនូវបច្ចេកវិទ្យាបៃតង ការបង្កើតការងារបៃតង និងការផ្តួចផ្តើមគំនិតផ្តួចផ្តើមបៃតង យើងអាចប្រើប្រាស់គំរូជោគជ័យនៃវេទិកាអភិបាលកិច្ចអ៊ីនធឺណិតកម្ពុជា ជាឧទាហរណ៍ ដែលវេទិកានេះដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញការផ្លាស់ប្តូរឆ្ពោះទៅរក អនាគតថាមពល ប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងបៃតងក្នុងអាស៊ាន។សុន្ទរកថាពីវគ្គសំខាន់ៗផ្សេងទៀត៖គំនិតរបស់ខ្ញុំមិនមែនកើតឡើងពីខ្ញុំតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះទេ។ ខ្ញុំបានទទួលនូវគំរូ និងចំណេះដឹងមួយចំនួនពីអ្នកជំនាញ ក្នុងវគ្គពិភាក្សាផ្សេងទៀតដែលខ្ញុំបានចូលរួមមុនវគ្គប្រជុំក្រុមរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំនឹងលើកឡើងនូវវគ្គពិភាក្សាបី ដែលបំផុសគំនិតដល់ខ្ញុំយ៉ាងពិតប្រាកដខាងក្រោម៖\"ការផ្លាស់ប្តូរក្របខ័ណ្ឌបច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់ភពផែនដី\"IGF 2023 គឺដូចជាពិភពឌីជីថលដែលពោរពេញដោយចំណេះដឹង និងការបំផុសគំនិត។ វគ្គនេះបានធ្វើឱ្យខ្ញុំស្រមៃមើលនូវ Utopia ពណ៌បៃតងដែលដំណើរការដោយបច្ចេកវិទ្យា។ វាជាការរំលឹកថាអាណាចក្រឌីជីថលអាចជាកម្លាំងសម្រាប់ភពផែនដីផងដែរ ប្រសិនបើយើងរួមបញ្ចូលបរិស្ថាននៅក្នុងដំណើរការកសាងក្របខ័ណ្ឌ។\"ការពិភាក្សាកម្រិតខ្ពស់លើបញ្ញាសិប្បនិម្មិត\"Artificial Intelligence ឬ AI មិនមែនគ្រាន់តែជាពាក្យចចាមអារ៉ាមនោះទេ វាគឺជាតារារបស់កម្មវិធី! វគ្គនេះគឺជាការបំផុសគំនិតបំផុតសម្រាប់ខ្ញុំ ព្រោះវាបានបង្ហាញយើងពីរបៀបដែល AI អាចជាអ្នកបង្កើនល្បឿននៅក្នុងសិទ្ធិរបស់ខ្លួនយើង ដោយបង្កើនល្បឿនអោយយើងឆ្ពោះទៅកាន់ពិភពលោកដែលកាន់តែបៃតង និងមាននិរន្តរភាពជាងមុន។ ប៉ុន្តែ​មាន​បញ្ហា​ដែល​យើង​ត្រូវ​ពិចារណា​នៅទីនេះ! AI ត្រូវការត្រីវិស័យសីលធម៌ ហើយនោះជាកន្លែងដែលអភិបាលកិច្ចចូលមក។“បើគ្មានការពិតទេ អ្នកមិនអាចមានការពិត ហើយបើគ្មានការពិតទេ អ្នកមិនអាចមានការជឿទុកចិត្តបានឡើយ” ម្ចាស់រង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព Maria Ressa បានថ្លែងនៅ IGF2023។ ការផ្តល់យោបល់ចំនួនបីត្រូវបានលើកឡើងសម្រាប់ការចូលទៅជិត AI ទូទៅ ដែលវាអាចត្រូវបានគេលួចយ៉ាងងាយស្រួលសម្រាប់បង្កើតឥទ្ធិពលលើផ្លូវអារម្មណ៍ និងជាញឹកញាប់ជាមួយនឹងខ្លឹមសារមិនពិតរួមមាន៖ \"បញ្ឈប់ការឃ្លាំមើលដើម្បីរកប្រាក់ចំណេញ។ បញ្ឈប់ការលំអៀងដោយសរសេរកូដប្រឆាំងនឹងស្ត្រី LGBTQI និងជនជាតិភាគតិចផ្សេងទៀត និងប្រើប្រាស់សារព័ត៌មានជាថ្នាំបំបាត់អំពើទុច្ចរិត។\"\"យុវជនសម្រាប់ការរួមបញ្ចូលឌីជីថល និងនិរន្តរភាពបរិស្ថាន\"វគ្គនេះគឺដូចជាការប្រមូលផ្តុំគ្នាមួយសម្រាប់អ្នកចម្បាំងឌីជីថលវ័យក្មេងដើម្បីចាប់ផ្តើមធ្វើសកម្មភាព។ វាសង្កត់នូវសារថាយើងជាយុវជនមិនមែនគ្រាន់តែជាអនាគតទេ យើងជាអ្នកជំរុញការផ្លាស់ប្តូរថ្ងៃនេះ! Nadia Owusu នៃសង្គមស៊ីវិល តំណាងក្រុមអាហ្រ្វិក បានសង្កត់ធ្ងន់លើតួនាទីរបស់យុវជននៅក្នុងពេលវេលាដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ នៅពេលដែលយើងត្រូវការពន្លឿនបរិស្ថានឌីជីថលបៃតង។ ខ្ញុំទទួលបានការបំផុសគំនិតជាច្រើនពីការងារ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់នាងពីវគ្គពិភាក្សាដែលជំរុញដល់កិច្ចពិភាក្សារបស់ខ្ញុំផងដែរ។ដំណើរត្រឡប់មកវិញការចាកចេញពីទីក្រុងក្យូតូគឺ ពិបានធ្វើចិត្តបានណាស់ ប៉ុន្តែខ្ញុំបានយកមកវិញលើសពីការចងចាំទៅទៀត។ ខ្ញុំបាននាំយកវ៉ាលីមួយត្រឡប់មកវិញដែលពោរពេញទៅដោយការបំផុសគំនិត ប្រាជ្ញា និងបេះដូងដែលផ្ទុះឡើងជាមួយនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តដើម្បីបន្តគាំទ្រសិទ្ធិឌីជីថល និរន្តរភាពបរិស្ថាន និងការផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់យុវជន។ខ្ញុំនឹងប្រើប្រាស់ចំណេះដឹងរបស់ខ្ញុំដើម្បីបំភ្លឺពិភពឌីជីថលរបស់យើង ម្តងមួយភីកសែល។ការអរគុណជាពិសេសសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងស្មោះស្ម័គ្រចំពោះក្រុមការងារដ៏គួរឱ្យកោតសរសើររបស់ខ្ញុំ គណៈកម្មាធិការរៀបចំវេទិកាអភិបាលកិច្ចអ៊ិនធឺណិតយុវជនកម្ពុជា ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃគណៈកម្មាធិការប្រឹក្សារបស់យើង និងអង្គការ Open Development Cambodia សម្រាប់ការធ្វើឱ្យឱកាសដ៏អស្ចារ្យនេះអាចកើតឡើង។ ការគាំទ្រ និងការយកចិត្តទុកដាក់របស់អ្នកបានជំរុញដំណើររបស់ខ្ញុំឆ្ពោះទៅកាន់ពិភពឌីជីថលដែលមានភាពរួមបញ្ចូល និងនិរន្តរភាព។